Với một nhà đầu tư theo phương pháp phân tích kỹ thuật, việc đọc hiểu và sử dụng thành thạo các công cụ chỉ báo, biểu đồ là điều tối quan trọng để tìm kiếm lợi nhuận. Trong bài viết này, hãy cùng mình tìm hiểu về 4 công cụ kỹ thuật cơ bản nhất giúp bạn có thể làm chủ quá trình giao dịch, đi kèm với những kinh nghiệm thực chiến đúc kết được trong quá trình đầu tư.
Kể từ khi phương pháp phân tích kỹ thuật hiện đại ra đời, đã có hàng trăm chỉ báo được phát hiện. Tuy nhiên, bạn không nhất thiết phải dùng tất cả. Dưới đây là 4 chỉ báo "xương sống" mang lại hiệu quả cao nhất mà bất kỳ ai cũng phải nắm vững.
I. Biểu đồ nến Nhật (Candlestick)
Nến Nhật (Candlestick) được phát minh bởi Munehisa Homma - một thương nhân người Nhật vào thế kỷ 18. Nhờ tính ứng dụng cao trong việc phản ánh tâm lý thị trường, nến Nhật ngày càng được sử dụng rộng rãi trong lĩnh vực tài chính, đặc biệt là chứng khoán và tiền điện tử.
1. Cấu trúc của nến Nhật
Mỗi cây nến Nhật cơ bản sẽ có 2 phần là thân nến và bóng nến:
- Thân nến: Cho biết mức giá đóng cửa (Close) và giá mở cửa (Open) của tài sản. Thân nến xanh/trắng thể hiện nến tăng (giá đóng cửa > giá mở cửa). Thân nến đỏ/đen thể hiện nến giảm. Thân nến càng dài chứng tỏ lực mua hoặc bán càng áp đảo.
- Bóng nến (Râu nến): Cho biết giá cao nhất (Highest) và thấp nhất (Lowest) trong phiên. Nếu nến không có bóng, nghĩa là giá đóng/mở cửa trùng với giá cao/thấp nhất.
2. Các mẫu hình nến đảo chiều điển hình
- Đảo chiều tăng giá (Thường xuất hiện ở đáy): Doji chuồn chuồn (Dragonfly Doji), Nến nhấn chìm tăng (Bullish Engulfing), Nến búa (Hammer), Nến sao mai (Morning Star).
- Đảo chiều giảm giá (Thường xuất hiện ở đỉnh): Sao băng (Shooting Star), Doji bia mộ (Gravestone Doji), Nến nhấn chìm giảm (Bearish Engulfing), Nến sao hôm (Evening Star).
II. Đường trung bình động (Moving Average - MA)
Đường MA được hiểu là trung bình cộng của chuỗi giá trong một khoảng thời gian nhất định. Đây là chỉ báo trễ, giúp nhà đầu tư làm phẳng các nhiễu loạn của giá và nhìn rõ xu hướng chính.
Các loại đường MA phổ biến:
- SMA (Simple Moving Average): Đường trung bình động đơn giản.
- EMA (Exponential Moving Average): Đường trung bình lũy thừa, nhạy cảm hơn với các biến động giá gần nhất.
- WMA (Weighted Moving Average): Đường trung bình tỉ trọng tuyến tính, chú trọng đến khối lượng giao dịch.
III. Chỉ báo động lượng (RSI & MACD)
Nhóm chỉ báo này cho thấy tốc độ và sức mạnh của xu hướng giá, đặc biệt hữu ích để bắt đỉnh/đáy ngắn hạn.
1. Chỉ số sức mạnh tương đối (RSI)
RSI di chuyển trong biên độ từ 0 đến 100. Các tín hiệu cơ bản:
- Quá mua (Overbought): RSI > 70. Giá tăng quá nóng, có nguy cơ điều chỉnh giảm.
- Quá bán (Oversold): RSI < 30. Giá giảm quá đà, có lực bắt đáy, rủi ro bán tháo giảm bớt.
2. Chỉ báo MACD Histogram
MACD nhận dạng xu hướng và lực của xu hướng qua sự giao cắt của đường MACD và đường Signal (Tín hiệu):
- Thị trường tăng khi MACD cắt lên trên đường tín hiệu.
- Thị trường giảm khi MACD cắt xuống dưới đường tín hiệu.
IV. Mối quan hệ giữa Giá và Khối lượng giao dịch (Volume)
Giá cả phản ánh quy luật cung cầu. Việc đọc Volume giúp bạn xác nhận xem đợt tăng/giảm giá đó có "thật" hay chỉ là cái bẫy (bull trap/bear trap) của cá mập.
- Giá tăng + Volume tăng: Xu hướng tăng bền vững, dòng tiền lớn đang đổ vào.
- Giá giảm + Volume tăng: Lực bán tháo mạnh, thị trường đang hoảng loạn, nhưng cũng có thể dòng tiền bắt đáy đang gom hàng.
- Giá tăng + Volume giảm: Tín hiệu nguy hiểm. Lực mua đã yếu dần, giá tăng do thiếu cung chứ cầu không mạnh. Rất dễ đảo chiều.